Assimilatiebelichting en SCIOS Scope 10: wat verandert er voor de glastuinbouw?

De afgelopen jaren heeft brandveiligheid in de glastuinbouw steeds meer aandacht gekregen. Door recente aanpassingen in de SCIOS-certificatieregeling heeft de assimilatiebelichting een prominentere rol gekregen binnen de SCIOS Scope 10 keuring. In dit artikel leggen we concreet uit wat deze wijziging betekent voor de glastuinbouw.  

Waarom juist nu aandacht voor assimilatiebelichting?

Assimilatiebelichting is al jarenlang een essentieel onderdeel van de glastuinbouw. Door gewassen extra licht te geven, wordt de groei gestuurd en geoptimaliseerd. Tegelijkertijd kunnen gebreken in deze installaties een belangrijk brandrisico vormen. Hierdoor is binnen Scope 10 meer aandacht ontstaan voor deze installaties.

Wat houdt een Scope 10 keuring ook alweer in?

Een SCIOS Scope 10 keuring is gericht op het beoordelen van brandrisico’s binnen elektrische installaties. Tijdens deze inspectie wordt beoordeeld of een installatie brand kan veroorzaken. Inspecteurs kijken onder andere naar:

• overbelasting in de installatie
• slechte of losse verbindingen (zoals overgangsweerstanden)
• veroudering en slijtage van materialen
• defect of beschadigd elektrisch materiaal
• brandrisico’s door verhitting van componenten

Voor sectoren met zware elektrische installaties, zoals de glastuinbouw, is deze inspectie in veel gevallen een eis van verzekeraars, en daarnaast essentieel voor de veiligheid.

Wat maakt glastuinbouwinstallaties zo specifiek?

Een tuinbouwkas kan beschouwd worden als een industrieelachtige omgeving. Elektrische installaties hebben hier te maken met hoge luchtvochtigheid, temperatuurschommelingen, stof en gewasresten en intensief en langdurig gebruik. 

Daar komt bij dat assimilatiebelichting vaak uitgestrekte installaties betreft, met grote aantallen armaturen, lange kabeltrajecten en diverse beveiligings- en besturingscomponenten. Hierdoor kunnen kleine gebreken ongemerkt uitgroeien tot grote risico’s.

Wat verandert er binnen de Scope 10 keuring?

Voorheen werd assimilatiebelichting doorgaans niet als apart onderdeel binnen Scope 10 beoordeeld. Binnen deze keuring is nu meer specifieke aandacht voor de beoordeling van assimilatiebelichting, vooral wanneer deze installaties nog niet eerder zijn geïnspecteerd. In dit laatste geval gelden aanvullende uitgangspunten. 

Overzicht inspectie-items voor assimilatiebelichting:

• inspectie van het laagspanningsdeel van transformatorstations
• hoofdverdelers en transformatorstations:
  • controle van de bevestiging van de trekontlasting van voedingskabels. Dit is minder belangrijk als de kabels door een kabelkelder lopen;
  • controle van de waarde van de stromen van de afgaande groepen. Aanbevolen wordt dat deze 80% van de waarde van de beveiliging bedraagt, tenzij de paneelbouwer de verdeler op 100% belasting heeft ontworpen en beproefd. Dit dient aantoonbaar te zijn (zie ook IB29 Schakel- en verdeelinrichtingen);
  • meting van de nulstroom bij 3-fasenstroominstallaties. Als deze waarde hoger is dan 2/3 van de fasestroom, dan is sprake van een constatering;
  • meting van de temperaturen van de aansluitpunten van de voedingskabels door middel van thermografie;
• strengmetingen bij conventionele (niet-EVSA) gestuurde natrium en kwikdamplampen:
  • in de streng Cos Phi meten;
  • grenswaarde: 0,9;
• schakel- en verdeelinrichting/belichtingsverdeler in de kas:
  • visuele en thermografische inspectie bij 100% belasting van de verlichting;
  • thermografische inspectie van de hoofdschakelaar.

Wanneer bij een eerste inspectie een constatering wordt gedaan, wordt de inspectie niet beperkt tot het betreffende installatieonderdeel. De inspecteur beoordeelt dezelfde installatieonderdelen in de volledige assimilatiebelichtingsinstallatie tijdens de eerste inspectie. Wanneer er twijfel bestaat over de omvang van de constatering, wordt de beoordeling uitgebreid naar andere delen van de installatie.

Opdelen van de inspectie

Een assimilatiebelichtingsinstallatie is vaak groot en uitgebreid. Daarom hoeft de inspectie niet in één keer te worden uitgevoerd. In de praktijk mag deze worden opgesplitst in meerdere delen. Het aantal delen hangt af van de inspectietermijn volgens de norm NTA 8220 (meestal 3 of 5 jaar).

Bij een termijn van 5 jaar wordt de installatie bijvoorbeeld in vijf delen opgesplitst. Elk jaar wordt één deel van de belichting geïnspecteerd.

Belangrijk hierbij zijn de volgende punten:

• De hoofdverdelers die de belichting voeden, worden jaarlijks gecontroleerd.
• In het eerste jaar worden de overige elektrische installaties (zonder belichting) volledig geïnspecteerd.
• Na afloop van de cyclus is de volledige belichtingsinstallatie een keer beoordeeld. 

In sommige gevallen kan de inspectie sneller worden uitgevoerd dan de standaardtermijn. Zo kan een installatie met een inspectietermijn van 5 jaar ook in 3 jaar volledig worden doorlopen. Wordt deze opdeling niet toegestaan door de verzekeraar of de eigenaar, dan moet altijd de gehele installatie worden geïnspecteerd.

Conclusie: een stap naar meer veiligheid

Dat assimilatiebelichting nu nadrukkelijker binnen Scope 10 valt, is een logische ontwikkeling. De combinatie van een grote elektrische belasting, lange gebruiksduur en veeleisende omgevingsfactoren vraagt om extra aandacht. 

Door deze installaties beter mee te nemen in de inspectie ontstaat meer inzicht in mogelijke brandrisico’s en worden afwijkingen eerder zichtbaar. Dit helpt om installaties veiliger en betrouwbaarder te houden.

Glastuinbouwers kunnen bij ons terecht voor een Scope 10 inspectie, zowel met als zonder assimilatiebelichting. Zo wordt niet alleen voldaan aan de eisen van verzekeraars en normen, maar vooral gewerkt aan een veilige en betrouwbare installatie. 

Auteur: Daniëlle van den Hove (marketing- en communicatiespecialist)